O‘ZBEKISTONDA YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI VA BARQAROR RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI

Authors

  • Ochilova Sabriniso Qodir qizi Author
  • Shadmanov Erkin Sherkulovich Author

Keywords:

yashil iqtisodiyot, barqaror rivojlanish, qayta tiklanuvchi energiya manbalari, energiya samaradorligi, uglerodsizlantirish, yashil moliyalashtirish, investitsiya, YaIM o‘sishi, energiya xavfsizligi, iqtisodiy tahlil

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda “yashil” iqtisodiyotga o‘tishning ustuvor yo‘nalishlari statistik ma’lumotlar va rasmiy ko‘rsatkichlar asosida iqtisodiy tahlil qilinadi. Institutsional-huquqiy islohotlar, energetika sektoridagi tarkibiy o‘zgarishlar, qayta tiklanuvchi energiya manbalarining dinamikasi, “yashil” moliyalashtirish hajmi va makroiqtisodiy natijalar jadval ko‘rinishida keltirilgan raqamlar orqali yoritiladi. Tadqiqotda 2022–2026-yillar davridagi rasmiy statistik ma’lumotlar qiyosiy tahlil qilinib, “yashil” transformatsiyaning YaIM o‘sishi, energiya xavfsizligi va ekologik barqarorlikka ta’siri baholanadi. Maqola yakunida institutsional, moliyaviy, texnologik va ilmiy-ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha aniq takliflar tizimi ishlab chiqilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son qarori. “2030-yilgacha O‘zbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga o‘tishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. URL: https://lex.uz/uz/docs/-6303230

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi Farmoni. “2019–2030-yillar davrida O‘zbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi to‘g‘risida”

Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi PF-16-son Farmoni. URL: https://lex.uz/en/docs/-7369703

3. Energetika vazirligi rasmiy ma’lumotlari // Gazeta.uz, 2026-yil 5-yanvar. “O‘zbekistonda 2025-yilda quyosh va shamol orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish 2 karra ko‘paydi”. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/05/energy/

4. “O‘zbekiston 7 mlrd kVt·soat yashil energiya ishlab chiqarish marrasiga o‘tgan yilga nisbatan bir oy oldin yetdi” // Spot.uz, 2026-yil 24-iyul. URL: https://www.spot.uz/oz/2026/07/24/green-energy

5. “O‘zbekistonda yashil energiya ishlab chiqarish 10 mlrd kVt/soatdan oshdi” // Spot.uz, 2025-yil 9-dekabr

“O‘zbekistonliklar 2025-yilda quyosh elektr energiyasini sotishdan 209 mlrd so‘mdan ziyod daromad oldi” // Gazeta.uz, 2026-yil 2-fevral. URL: https://www.spot.uz/oz/2025/12/09/green-energy

6. “O‘zbekistonning yashil energetikaga o‘tishi: bu nega muhim?” // Kun.uz, 2025-yil 13-may. URL: https://kun.uz/news/2025/05/13/ozbekistonning-yashil-energetikaga-otishi-bu-nega-muhim

7. “O‘zbekiston YIMi 2024-yilda 1,45 kvadrillion so‘mga yetdi” // Gazeta.uz, 2025-yil 7-fevral. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/02/07/gdp-uzbekistan/

8. “O‘zbekiston YIM hajmi 2025-yilda 130 mlrd dollardan oshishi kutilmoqda” // Gazeta.uz, 2025-yil 27-avgust. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/27/gdp/

9. World Bank. O‘zbekistonda iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash: davlat moliyasi va yashil investitsiyalar tahlili, 2024-yil noyabr. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099021825151027166/pdf/P177108-5a739514-f8a7-48e0-82f3-4d1a03473d9e.pdf

10. Buzrukxonov S.M. O‘zbekiston Respublikasini “yashil” iqtisodiyotga o‘tish istiqbollari: muammolar va yechimlar // ResearchGate, 2023. URL: https://www.researchgate.net/publication/375940939

11. Yormonqulova N. Yashil iqtisodiyotga o‘tishning ahamiyati va O‘zbekistonda yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi // Qo‘qon universiteti xabarnomasi. — 2024. — 11(11). — B. 44–47. DOI: https://doi.org/10.54613/ku.v11i11.951

12. “O‘zbekiston-2030” strategiyasi: “yashil” iqtisodiyot // Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil jurnali, 2024-yil, dekabr. URL: https://www.researchgate.net/publication/387941084

Published

2026-07-31