HAVO ELEKTR UZATISH LINIYALARI BILAN YEROSTI KABELLARINING AFZALLIKLARI
Keywords:
havo, kabel, elektr, uzatish, liniya, yerosti, tarmoq, energiya, ta’minot, ishonchlilik, xavfsizlik, samaradorlik.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada elektr energiyasini iste’molchilarga yetkazib berishda keng qo‘llaniladigan havo elektr uzatish liniyalari va yerosti kabellarining asosiy afzalliklari, texnik xususiyatlari hamda foydalanish samaradorligi tahlil qilinadi. Elektr tarmoqlarini loyihalash va modernizatsiya qilish jarayonida uzatish liniyasining turini to‘g‘ri tanlash elektr ta’minotining ishonchliligi, xavfsizligi, iqtisodiy samaradorligi va atrof-muhitga ta’sirini belgilovchi muhim omillardan biridir. Havo elektr uzatish liniyalari konstruksiyasining nisbatan sodda bo‘lishi, montaj va texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlarining pastligi, shikastlangan qismlarni aniqlash va ta’mirlash qulayligi bilan ajralib turadi. Yerosti kabellari esa shahar hududlarida, aholi zich joylashgan maskanlarda va estetik talablar yuqori bo‘lgan joylarda samarali yechim hisoblanadi. Ular tashqi muhit ta’siridan nisbatan yaxshi himoyalangan bo‘lib, hududning tashqi ko‘rinishini saqlash, xavfsizlikni oshirish va yer maydonidan oqilona foydalanish imkonini beradi. Maqolada har ikki turdagi elektr uzatish tizimining afzalliklari texnik, iqtisodiy, ekologik va ekspluatatsion mezonlar asosida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, hududning geografik va iqlimiy sharoiti, elektr yuklamasi, qurilish zichligi hamda investitsion imkoniyatlarni hisobga olgan holda optimal variantni tanlashning ahamiyati yoritiladi. Tadqiqot natijalari elektr tarmoqlarini rivojlantirish va modernizatsiya qilishda amaliy ahamiyat kasb etadi.References
1. Grainger J. J., Stevenson W. D. Jr. Power System Analysis. — New York: McGraw-Hill, 1994.
2. Glover J. D., Sarma M. S., Overbye T. J. Power System Analysis and Design. — 4th ed. — Thompson, 2008.
3. Weedy B. M., Cory B. J. Electric Power Systems. — 4th ed. — Wiley India, 2008.
4. International Electrotechnical Commission. IEC 60826:2017 — Design Criteria of Overhead Transmission Lines. — Geneva: IEC, 2017.
5. International Electrotechnical Commission. IEC 60840:2020 — Power Cables with Extruded Insulation and Their Accessories for Rated Voltages Above 30 kV up to 150 kV. — Geneva: IEC, 2020.
6. El-Sharkawi M. A. Electric Energy: An Introduction. — 2nd ed. — CRC Press, 2008.
7. Kundur P. Power System Stability and Control. — New York: McGraw-Hill, 1994.