AHOLI ORASIDA RAQAMLI TO‘LOVLARDAN FOYDALANISH DARAJASINING STATISTIK TAHLILI

Authors

  • Shakirova Nigora Axralovna Author
  • Tadjibayev Mansurbek Ruslan o‘g‘li Author

Keywords:

raqamli to‘lovlar, digital payments, цифровые платежи, moliyaviy inklyuzivlik, financial inclusion, O‘zbekiston, Global Findex, masofaviy bank xizmatlari, cashless payments, FinTech

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda aholi orasida raqamli to‘lovlardan foydalanish darajasi statistik tahlil qilinadi. Tadqiqot maqsadi 2020–2024 yillarda raqamli to‘lovlardan foydalanish dinamikasini, infratuzilma bilan bog‘liqligini, mavjud hududiy tafovutlarni va xalqaro qiyosdagi o‘rnini baholashdan iborat. Axborot bazasini O‘zbekiston Markaziy banki statistikasi asosida tayyorlangan mahalliy ilmiy ishlar, Global Findex, IMF FAS hamda tegishli xalqaro adabiyotlar tashkil etdi. Natijalar bank kartalari, POS-terminallar, ATM va infokiosklar, masofaviy xizmat foydalanuvchilari, P2P o‘tkazmalar, QR va tezkor to‘lovlar bo‘yicha tez o‘sishni ko‘rsatadi. Biroq adabiyotlar account ownership yoki kartalar soni faol foydalanish bilan aynan teng emasligini, rural-shahar tafovutlari, ishonch, xavfsizlik va raqamli moliyaviy savodxonlik hal qiluvchi omillar ekanini ko‘rsatadi. Maqola amaliy jihatdan O‘zbekistonda siyosatning keyingi bosqichi access kengayishidan active usage, iste’molchi himoyasi va statistik ochiqlikni kuchaytirishga o‘tishi kerakligini asoslaydi.

References

1. Nuraliyev, 2026

Valiyev & Kotāne, 2024

2. Hakimboy et al., 2026

Demirgüç-Kunt et al., 2022

Allen et al., 2022

3. Mamadiyarov, 2024

Valiyev & Kotāne, 2024

4. Zucchelli, 2023

Ahrorov et al., 2026

Fatkhullaev et al., 2025

Ubaydullaev, 2025

5. Ripna, 2025

Demirguc-Kunt et al., 2019

Allahrakha, 2024

6. Nuraliyev, 2026

Hakimboy et al., 2026

Kushurova et al., 2026

7. Xu, 2026

Zucchelli, 2023

Wiranugraha et al., 2026

8. Kaya, 2026

Ahrorov et al., 2026

Fatkhullaev et al., 2025

Rubio & Tulcanaza-Prieto, 2026

Published

2026-10-27