AHOLI ORASIDA RAQAMLI TO‘LOVLARDAN FOYDALANISH DARAJASINING STATISTIK TAHLILI
Keywords:
raqamli to‘lovlar, digital payments, цифровые платежи, moliyaviy inklyuzivlik, financial inclusion, O‘zbekiston, Global Findex, masofaviy bank xizmatlari, cashless payments, FinTechAbstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda aholi orasida raqamli to‘lovlardan foydalanish darajasi statistik tahlil qilinadi. Tadqiqot maqsadi 2020–2024 yillarda raqamli to‘lovlardan foydalanish dinamikasini, infratuzilma bilan bog‘liqligini, mavjud hududiy tafovutlarni va xalqaro qiyosdagi o‘rnini baholashdan iborat. Axborot bazasini O‘zbekiston Markaziy banki statistikasi asosida tayyorlangan mahalliy ilmiy ishlar, Global Findex, IMF FAS hamda tegishli xalqaro adabiyotlar tashkil etdi. Natijalar bank kartalari, POS-terminallar, ATM va infokiosklar, masofaviy xizmat foydalanuvchilari, P2P o‘tkazmalar, QR va tezkor to‘lovlar bo‘yicha tez o‘sishni ko‘rsatadi. Biroq adabiyotlar account ownership yoki kartalar soni faol foydalanish bilan aynan teng emasligini, rural-shahar tafovutlari, ishonch, xavfsizlik va raqamli moliyaviy savodxonlik hal qiluvchi omillar ekanini ko‘rsatadi. Maqola amaliy jihatdan O‘zbekistonda siyosatning keyingi bosqichi access kengayishidan active usage, iste’molchi himoyasi va statistik ochiqlikni kuchaytirishga o‘tishi kerakligini asoslaydi.References
1. Nuraliyev, 2026
Valiyev & Kotāne, 2024
2. Hakimboy et al., 2026
Demirgüç-Kunt et al., 2022
Allen et al., 2022
3. Mamadiyarov, 2024
Valiyev & Kotāne, 2024
4. Zucchelli, 2023
Ahrorov et al., 2026
Fatkhullaev et al., 2025
Ubaydullaev, 2025
5. Ripna, 2025
Demirguc-Kunt et al., 2019
Allahrakha, 2024
6. Nuraliyev, 2026
Hakimboy et al., 2026
Kushurova et al., 2026
7. Xu, 2026
Zucchelli, 2023
Wiranugraha et al., 2026
8. Kaya, 2026
Ahrorov et al., 2026
Fatkhullaev et al., 2025
Rubio & Tulcanaza-Prieto, 2026
Downloads
Published
2026-10-27
Issue
Section
Articles