OIV INFEKSIYASINI DAVOLASHDAGI EKSPERIMENTAL VA KLINIK IZLANISHLAR: GENOMNI TAHRIRLASHDAN TO TOʻLIQ REMISSIYAGACHA
Keywords:
OIV infeksiyasi, antiretrovirus terapiyasi, CCR5 delta 32, CRISPR-Cas9, gen terapiyasi, latent rezervuarlar, toʻliq remissiyaAbstract
OIV (Odam immuniteti tanqisligi virusi) infeksiyasi global jamoat salomatligining eng murakkab patologiyalaridan biri boʻlib qolmoqda. Antiretrovirus terapiyasi (ART) virus replikatsiyasini bosish va bemorlar umrini uzaytirish imkonini bergan boʻlsa-da, virusli latent rezervuarlar sababli toʻliq tuzalishni ta'minlay olmaydi. Shu sababli, genomni tahrirlash va immunoterapiyaga asoslangan eksperimental va klinik sinovlar dolzarb ahamiyatga ega. Ushbu maqolada OIV infeksiyasiga qarshi oʻtkazilgan eng soʻnggi eksperimental klinik sinovlar, CCR5 retseptori mutatsiyasiga asoslangan poya hujayralari transplantatsiyasi, CRISPR-Cas9 genom tahrirlash texnologiyalari va toʻliq remissiyaga erishish strategiyalarini ilmiy tahlil qilish nazarda tutilgan. Eksperimental klinik holatlar ("Berlin", "London" va "Dusseldorf" bemorlari) hamda sub-hujayraviy gen muhandisligi sinovlari OIVni toʻliq sterilizatsiyalovchi remissiya holatiga keltirish mumkinligini amalda isbotladi.References
1. Cell va Nature Microbiology jurnallarining OIV kireseptorlari struktura
biologiyasiga oid fundamental chop etilgan ishlariga tayanildi.
2. Silicianoning Science va The Journal of Clinical Investigation
jurnallaridagi "Latent HIV Reservoir" nazariyasi hamda tajribaviy modellariga
asoslanildi.
3. Nature Medicine va Cell Host & Microbe jurnallarida chop etilgan
rezervuarlarni tugatish boʻyicha I/II faza klinik sinovlari maʼlumotlaridan
foydalanildi.
4. Nature hamda NEJM jurnallarining OIV kireseptorlari genetikasi va
immunologik chidamliligiga bagʻishlangan tadqiqotlariga tayanildi.
5. NEJM, The Lancet HIV va Nature Medicine jurnallarining Hütter,
Gupta hamda Jensen tomonidan oʻtkazilgan longitudinal klinik sinovlar natijalariga
asoslanildi.
6. NEJM, PNAS hamda Molecular Therapy jurnallarida chop etilgan C.
June va K. Khalili guruhlarining genomni tahrirlash boʻyicha klinik va preclinical
sinovlariga tayanildi.
7. NEJM, The Lancet va Science jurnallarining HVTN (HIV Vaccine
Trials Network) tadqiqot guruhi va mRNK vaksinalar boʻyicha chop etgan klinik
sinov natijalariga asoslanildi.
8. Cell, Nature va Science Translational Medicine jurnallarida M.
Nussenzweig hamda J. Mascola jamoalari tomonidan eʼlon qilingan monoklonal
antitanalar boʻyicha II faza klinik sinovlariga tayanildi.
9. NEJM hamda Blood jurnallarining Lenakapavir va CAR-T terapiyasi
boʻyicha III faza klinik sinovlari maʼlumotlaridan foydalanildi.