XANTAVIRUS INFEKSIYALARINING GLOBAL EPIDEMIOLOGIYASI, PATOGENETIK MEXANIZMLARI VA ULARGA QARSHI KURASHDAGI ZAMONAVIY BIOTEXNOLOGIK YONDASHUVLAR

Authors

  • Toshmatov Sarvarbek Boymirza o’g’li Author

Keywords:

Xantavirus, Bunyavirales, HFRS, HPS, endotelial disfunksiya, immunopatologiya, monoklonal antitanalar, mRNK vaksinalar

Abstract

Xantaviruslar (Hantaviridae oilasi) — kemiruvchilar va boshqa kichik sutemizuvchilar vositasida yuqadigan, insonlarda oʻlim darajasi yuqori boʻlgan ogʻir zoonoz infeksiyalarni keltirib chiqaruvchi enveloped RNK-viruslardir. Dunyo boʻylab iqlim oʻzgarishlari va urbanizatsiya natijasida tabiiy oʻchoqlarning kengayishi Xantavirus infeksiyalarini global jamoat salomatligi uchun jiddiy xavfga aylantirmoqda. Tarqalishi, uning toʻqima va qon tomir endoteliysi darajasidagi patogenetik mexanizmlari hamda diagnostika, vaksinatsiyalash va genniy-terapevtik sohadagi zamonaviy biotexnologik ishlanmalarni ilmiy tahlil qilish nazarda tutilgan. Xantavirus patogenezining asosida qon tomirlar oʻtkazuvchanligining oshishi (vascular leakage) va oʻtkir immunopatologik reaksiyalar yotadi. Zamonaviy rekombinant vaksinalar va monoklonal antitanalar infeksiyaning oldini olish hamda oʻlim koʻrsatkichini pasaytirishda eng istiqbolli yoʻnalishlar hisoblanadi.

References

1. Journal of Virology va Nature Reviews Microbiology jurnallarining

hantavirus krio-elektron mikroskopiyasi va strukturaviy biologiyasiga oid ishlariga

tayanildi.

2. PNAS va Cell jurnallarida chop etilgan hantavirus retseptorlari va

integrin modulyatsiyasiga bagʻishlangan ishlarga asoslanildi.

3. JID va Trends in Microbiology jurnallaridagi hantavirus

immunopatogenezi va endothelial permeability tajribalariga tayanildi.

4. The Lancet Infectious Diseases hamda NEJM jurnallarining hantavirus

nozoformalari boʻyicha klinik va patologoanatomik kuzatuv materiallariga

tayanildi.

5. Journal of Clinical Microbiology hamda Journal of Virological

Methods jurnallarining hantavirus diagnostikasi standartlariga asoslanildi

6. Radiology hamda Chest jurnallarida chop etilgan hantavirus

kardiopulmonar va renal asoratlarining vizualizatsiya standartlariga tayanildi.

1. Antiviral Research hamda Critical Care Medicine jurnallarining

hantavirus intensiv terapiyasi va antiviral klinik sinovlar materiallariga tayanildi.

2. NPJ Vaccines, Vaccine va Science Translational Medicine jurnallarida

chop etilgan hantavirus vaksinalari va rekombinant monoklonal antitanalar

sinovlariga asoslanildi.

Published

2026-08-27