COVID-19 VA POST-PANDEMIK TIBBIYOT: MOLEKULYAR VIROLOGIYA, VAKSINA BIOTEXNOLOGIYALARI VA UZOQ MUDDATLI NEYRO-KARDIAL ASORATLAR
Keywords:
COVID-19, SARS-CoV-2, Spike-oqsil, ACE2, ZF-UZ-VAC2001, Post-COVID sindromi, neyro-kardial asoratlar, Oʻzbekiston tibbiyotiAbstract
COVID-19 pandemiyasi global jamoat salomatligiga ulkan ta'sir koʻrsatib, molekulyar virologiya va vaksina biotexnologiyalarida misli koʻrilmagan inqilobga sabab boʻldi. Virusning oʻtkir bosqichidan tashqari, uning uzoq muddatli asoratlari — Post-COVID (Long COVID) sindromi, ayniqsa neyrologik va yurak-qon tomir tizimidagi patologiyalar bugungi kunda Oʻzbekiston va jahon tibbiyoti oldida turgan dolzarb muammolardan biridir. Ushbu maqolada SARS-CoV-2 ning molekulyar patogenezi, vaksina biotexnologiyalari (jumladan, Oʻzbekiston olimlari va xalqaro hamkorlikda yaratilgan ZF-UZ-VAC2001 vaksinasi), hamda Post-COVID davridagi neyro-kardial asoratlarni mahalliy va xalqaro tadqiqotlar asosida tahlil qilish nazarda tutilgan. SARS-CoV-2 patogenezida ACE2 retseptorlari va sitokin boʻroni yetakchi rol oʻynaydi. mRNK va rekombinant oqsil vaksinalari (ZF-UZ-VAC2001) immunitet shakllantirishda yuqori samaradorlik koʻrsatdi. Post-COVID asoratlarini barvaqt aniqlash va kardioprotektiv hamda neyroprotektiv terapiya oʻtkazish bemorlar hayot sifatini tiklashning asosiy omilidir.References
1. Cell hamda Oʻzbekiston biologiya jurnali materiallariga tayanildi.
2. Nature hamda Toshkent tibbiyot akademiyasi axborotnomasi ilmiy
maqolalariga asoslanildi.
3. The Lancet hamda Oʻzbekiston vrachlar assotsiatsiyasi jurnali
patofiziologik tahlillariga tayanildi.
4. NEJM va Oʻzbekiston tibbiyot jurnali immunogenlik tahlillariga
tayanildi.
5. The Lancet Microbe va Oʻzbekiston FA Axborotnomasi klinik sinov
natijalariga tayanildi.
6. Nature Medicine va Toshkent pediatriya tibbiyot instituti
axborotnomasi immunobiologik koʻrsatkichlariga tayanildi.
7. JACC hamda Oʻzbekiston kardiologiyasi jurnali kardiopatologik
tahlillariga tayanildi.
8. Brain hamda Oʻzbekiston nevrologiyasi jurnali neyro-klinik
kuzatuvlariga tayanildi.
9. The Lancet Respiratory Medicine hamda Toshkent tibbiyot akademiyasi
axborotnomasi reabilitatsiya protokollariga tayanildi.
10. Oʻzbekiston Respublikasi SSV axborotnomasi hamda Nature Medicine
jurnallarining post-pandemik strategik xulosalariga tayanildi.