MAKTABGACHA TA’LIMDA INKLYUZIV TA’LIMNI SHAKLLANTIRISH: MUAMMOLAR, IMKONIYATLAR VA RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Authors

  • Qodirova Gulnoza Rahmatjon qizi Author

Keywords:

Maktabgacha ta’lim, inklyuziv ta’lim, alohida ta’lim ehtiyojlari, teng imkoniyatlar, individual yondashuv, differensial ta’lim, pedagogik kompetensiya, korreksion-pedagogik yordam, ijtimoiy moslashuv, ota-onalar hamkorligi.

Abstract

Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida inklyuziv ta’limni shakllantirishning nazariy, metodologik va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’limning mazmun-mohiyati, pedagogik tamoyillari, alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bolalarning ta’lim-tarbiya jarayonida to‘laqonli ishtirokini ta’minlash omillari yoritiladi. Shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida inklyuziv muhitni yaratish, pedagoglarning kasbiy kompetensiyasini rivojlantirish, ta’lim jarayonini individuallashtirish, ota-onalar bilan hamkorlikni kuchaytirish hamda mutaxassislararo hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Tadqiqotda ilmiy adabiyotlar va me’yoriy-huquqiy hujjatlarni tahlil qilish, qiyosiy tahlil, tizimlashtirish hamda pedagogik umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijasida inklyuziv ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi tashkiliy-pedagogik shart-sharoitlar aniqlashtirilib, maktabgacha ta’lim amaliyotini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqildi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun, 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. 20-modda — Inklyuziv ta’lim. — URL: https://lex.uz/docs/-5013007

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-oktabrdagi PQ-4860-son “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. — URL: https://www.lex.uz/acts/-5044711

3. UNESCO. Inclusive Early Childhood Care and Education: From Commitment to Action. Paris: UNESCO, 2021. — URL: https://www.unesco.org/en/articles/inclusive-early-childhood-care-and-education-commitment-action

4. UNICEF Uzbekistan. Early Childhood Education. Maktabgacha ta’limni rivojlantirish, ta’lim sifati va inklyuziv yondashuvlarga oid ma’lumotlar. — URL: https://www.unicef.org/uzbekistan/en/early-childhood-education

5. UNESCO. Right from the Start: Build Inclusive Societies through Inclusive Early Childhood Education. Global Education Monitoring Report. — URL: https://www.unesco.org/gem-report/en/publication/right-start-build-inclusive-societies-through-inclusive-early-childhood-education

6. UNICEF Europe and Central Asia. Early Childhood Intervention and Inclusion. Inklyuziv erta bolalik ta’limi, oilalar bilan hamkorlik va bolalarni qo‘llab-quvvatlashga oid materiallar. — URL: https://www.unicef.org/eca/programme/early-childhood-intervention-and-inclusion

7. UNESCO. Guidelines for Inclusion: Ensuring Access to Education for All. Paris: UNESCO, 2005. — URL: https://unesdoc.unesco.org/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_ca3f4c77-cddb-4f8f-81c3-4ff1c0e848d3?_=140224eng.pdf

8. UNICEF Uzbekistan. Inclusive Education. O‘zbekistonda inklyuziv ta’limni rivojlantirish va ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirishga oid ma’lumotlar. — URL: https://www.unicef.org/uzbekistan/en/inclusive-education

Published

2026-10-31