SHAHAR AVTOBUS PARKLARIDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARI (QEM) VA ELEKTROBUS BATAREYALARINI INTEGRATSIYALASH ORQALI ENERGIYA MUSTAQILLIGINI TA’MINLASH
Keywords:
qayta tiklanuvchi energiya manbalari, QEM, elektrobus, akkumulyator batareyasi, quyosh fotoelektrik panellari, energiya mustaqilligi, energiya saqlash tizimi, aqlli elektr tarmog‘i, Vehicle-to-Grid, energiya samaradorligi, ekologik barqarorlikAbstract
Mazkur maqolada shahar avtobus parklarida qayta tiklanuvchi energiya manbalari va elektrobus batareyalarini yagona energetik tizimga integratsiyalash orqali energiya mustaqilligini ta’minlashning ilmiy-texnik va iqtisodiy asoslari yoritilgan. Elektrobuslardan foydalanish jarayonida elektr energiyasiga bo‘lgan talabning ortishi, mavjud elektr tarmoqlariga tushadigan yuklamani kamaytirish, quyosh energiyasidan samarali foydalanish va energiya saqlash tizimlarini joriy etish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, avtobus parklarida quyosh fotoelektrik panellari, statsionar energiya saqlash qurilmalari, elektrobus akkumulyatorlari va aqlli energiya boshqaruv tizimlarini o‘zaro integratsiyalashga asoslangan mualliflik modeli taklif etilgan. Taklif etilayotgan yondashuvning texnik, iqtisodiy va ekologik samaradorligini baholash mezonlari ishlab chiqilgan.References
1. International Energy Agency (IEA). Global EV Outlook 2025. Paris: IEA, 2025.
2. UNESCO emas, balki energetika sohasidagi ilmiy manba: Transforming Public Transport Depots into Profitable Energy Hubs. Nature Energy, 2024. DOI: 10.1038/s41560-024-01580-0.
3. Co-Design Optimization and Total Cost of Ownership Analysis of an Electric Bus Depot Microgrid with Photovoltaics and Energy Storage Systems. Energies, 2024, Vol. 17, No. 24, 6233. DOI: 10.3390/en17246233.
4. Optimal Coordination of Electric Buses and Battery Storage for Achieving a 24/7 Carbon-Free Electrified Fleet. Applied Energy, 2025, Vol. 377, 124506. DOI: 10.1016/j.apenergy.2024.124506.
5. Connection Capacity-Constrained Energy Management for Solar- and Battery-Powered Electric Bus Depots. Journal of Energy Storage, 2025, Vol. 139, Part B, 118895.
6. National Renewable Energy Laboratory (NREL). Navigating Options for Transportation. 2024.