PO'LAT BUYUMLARINI ERITISHDA INDUKSION PECHLARNI HARORATINI BOSHQARISH JARAYONINI AVTOMATLASHTIRISH

Authors

  • Olimov Abduvohid Shuxrat o'g'li Author
  • Sultonov Ildar Author

Keywords:

induksion pech, po'lat eritish, harorat avtomatlashtirish, PID rostlagich, MATLAB/Simulink, Ziegler-Nichols, Cohen-Coon, termoelektrik o'lchagich, Siemens S7-300, thyristor boshqaruvi

Abstract

Ushbu maqolada po'lat buyumlarini eritishda ishlatiladigan induksion pechlarni haroratini boshqarish jarayonini avtomatlashtirish masalalari ilmiy asosda ko'rib chiqilgan. Induksion pechning issiqlik-elektr matematik modeli tuzilgan va MATLAB/Simulink muhitida raqamli modeli qurilgan. PID rostlagich parametrlari Ziegler-Nichols va Cohen-Coon usullari yordamida hisoblangan, simulyatsiya natijalari taqqoslangan. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, Cohen-Coon usuli bilan sozlangan PID tizimi po'lat eritish haroratini (1550°C) ±12°C aniqlik bilan ushlab turadi va an'anaviy tiristorli boshqaruvga nisbatan energiya sarfini 18,6% ga kamaytiradi. Tizimni Siemens S7-300 PLC, termoelektrik o'lchagichlar va thyristor quvvat bloki asosida amalga oshirish tavsiya etilgan. Аннотация: В данной статье на научной основе рассматриваются вопросы автоматизации процесса управления температурой индукционных печей, используемых для плавки стальных изделий. Разработана тепло-электрическая математическая модель индукционной печи и построена её цифровая модель в среде MATLAB/Simulink. Параметры ПИД-регулятора рассчитаны методами Зиглера-Никольса и Коэна-Куна, результаты моделирования сопоставлены. Исследования показали, что система ПИД, настроенная методом Коэна-Куна, поддерживает температуру плавки стали (1550°C) с точностью ±12°C и снижает потребление энергии на 18,6% по сравнению с традиционным тиристорным управлением. Рекомендована реализация системы на основе ПЛК Siemens S7-300, термоэлектрических преобразователей и тиристорного силового блока.

References

1. Rudnev V., Loveless D., Cook R., Black M. Handbook of Induction Heating. –

2nd Edition. CRC Press, 2017. – 772 p.

2. Ghosh A., Chatterjee A. Ironmaking and Steelmaking: Theory and Practice. –

PHI Learning, 2020. – 498 p.

3. Karimov Q.X. Sanoat avtomatlashtirish asoslari. – Toshkent: O'qituvchi, 2021.

– 256 b.

4. Axmedov R.R. Texnologik jarayonlarni avtomatik boshqarish tizimlari. –

Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 312 b.

5. Ogata K. Modern Control Engineering. – 5th Edition. Pearson Education,

2020. – 894 p.

6. Bolton W. Programmable Logic Controllers. – 7th Edition. Elsevier, 2021. –

380 p.

7. Dorf R.C., Bishop R.H. Modern Control Systems. – 13th Edition. Pearson

Education, 2019. – 1040 p.

8. MathWorks. Control System Toolbox: PID Controller Design. – MATLAB

Documentation, 2023. [online] mathworks.com

9. Siemens AG. SIMATIC S7-300 System Manual. – Nuremberg: Siemens, 2022.

– 648 p.

10. Lozynskyy O., Paranchuk Ya. Optimization of Induction Furnace Automatic

Control Systems. – Electrotechnic and Electronic Engineering, 2021. – Vol.

14. – P. 28–35.

Published

2026-06-02