PENOPOLIURETAN MAHSULOTINI QUYISH JARAYONIDA QOLIP HARORATINI NAZORAT QILISHNI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Sharopov Muslimjon Muqimjon o'g'li Author

Keywords:

penopoliuretan, qolip harorati, matematik model, MATLAB/Simulink, PID rostlagich, Ziegler-Nichols, Cohen-Coon, issiqlik o'tkazuvchanlik, Siemens S7-1200, Pt100

Abstract

Ushbu maqolada penopoliuretan mahsulotlarini quyish jarayonida qolip haroratini nazorat qilish tizimini takomillashtirish ilmiy asosda ko'rib chiqilgan. Qolip issiqlik o'tkazuvchanligi birinchi tartibli matematik model sifatida ifodalanib, MATLAB/Simulink muhitida raqamli modeli qurilgan. Ziegler-Nichols va Cohen-Coon usullari asosida PID rostlagich parametrlari hisoblangan hamda simulyatsiya natijalari taqqoslangan. Tajribalar shuni ko'rsatdiki, Cohen-Coon usuli bilan sozlangan PID tizimi qolip haroratini ±0,8°C aniqlik bilan ushlab turadi va an'anaviy ON/OFF boshqaruvga nisbatan 7 marta yuqori aniqlik beradi. Taklif etilgan tizim Siemens S7-1200 PLC, Pt100 datchiklari va SSR qurilmalari asosida amalga oshirilishi tavsiya etilgan.

References

1. Rasulov A.A. Polimer materiallar texnologiyasi. – Toshkent: Innovatsion

rivojlanish nashriyoti, 2019. – 284 b.

2. Klempner D., Sendijarevic V. Polymeric Foams and Foam Technology. – 2nd

Edition. Hanser, 2004. – 614 p.

3. Oertel G. Polyurethane Handbook. – 2nd Edition. Hanser, 1994. – 688 p.

4. Axmedov R.R. Texnologik jarayonlarni avtomatik boshqarish tizimlari. –

Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 312 b.

5. Ogata K. Modern Control Engineering. – 5th Edition. Pearson Education,

2020. – 894 p.

6. Bolton W. Programmable Logic Controllers. – 7th Edition. Elsevier, 2021. –

380 p.

7. Dorf R.C., Bishop R.H. Modern Control Systems. – 13th Edition. Pearson

Education, 2019. – 1040 p.

8. MathWorks. Control System Toolbox: PID Controller Design. – MATLAB

Documentation, 2023. – [online] mathworks.com

Published

2026-06-02