O'QUVCHILARNING INDIVIDUAL-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI VA TOLERANTLIKNING O'ZARO BOG'LIQLIGI

Authors

  • Ilxamova Diana Ikromovna Author

Keywords:

individual-psixologik xususiyatlar, tolerantlik, temperament, emotsional intellekt, o'z-o'zini baholash, nazorat lokusi, korrelyatsion tahlil, SPSS

Abstract

Maqolada o'quvchilarning individual-psixologik xususiyatlari (temperament tipi, o'z-o'zini baholash, emotsional intellekt, nazorat lokusi, ekstraversiya-neyrotizm) bilan tolerantlik darajasi o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik masalasi tadqiq etilgan. Tadqiqot umumta'lim maktablarining 9–11-sinf o'quvchilaridan iborat 110 nafar respondent ishtirokida o'tkazilgan. Ma'lumotlar IBM SPSS Statistics dasturida Pirson korrelyatsiya tahlili, bir omilli dispersion tahlil (ANOVA) va mustaqil namunalar uchun Styudent t-mezoni yordamida qayta ishlangan. Natijalar shuni ko'rsatdiki, empatiya saviyasi (r=0,57), emotsional intellekt (r=0,49) va ichki nazorat lokusi (r=0,44) tolerantlik bilan eng kuchli ijobiy bog'liqlikka ega, neyrotizm esa salbiy bog'liqlikni namoyon etadi (r=-0,38). Temperament tiplari bo'yicha tolerantlik ko'rsatkichlarida statistik jihatdan ahamiyatli farqlar aniqlandi (F=6,84; p<0,001).

References

1.Soldatova G.U. Psixologiya tolerantnosti: mohiyati, diagnostikasi,

rivojlantirish yo'llari. — Moskva: Smysl, 2018.

2.Goleman D. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. —

New York: Bantam Books, 1995.

3.Eysenck H.J., Eysenck S.B.G. Manual of the Eysenck Personality

Inventory. — London: Hodder & Stoughton, 1975.

4.Rotter J.B. Generalized expectancies for internal versus external control of

reinforcement // Psychological Monographs. — 1966. — Vol. 80. — P. 1–28.

5.Egamberdiyeva N.M. O'smirlarda tolerant munosabatlarni

shakllantirishning psixologik mexanizmlari. — Toshkent: Fan, 2020.

6.Асмолов А.Г. Толерантность: от утопии к реальности // На пути к

толерантному сознанию. — Москва: Смысл, 2000. — С. 4–7.

7.Field A. Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics. 5th ed. —

London: SAGE Publications, 2018.

8.Rozenberg M. Society and the Adolescent Self-Image. — Princeton:

Princeton University Press, 1965.

Published

2026-09-07