O‘ZBEK MEDIADISKURSIDA IJTIMOIY MASOFANI IFODALOVCHI LINGVOMADANIY MARKERLAR

Authors

  • Dilbarjonova Muborakxon Abduborik qizi Author

Keywords:

mediadiskurs, ijtimoiy masofa, lingvomadaniy marker, murojaat shakli, sen/siz, nutqiy etiket, pragmalingvistika, hurmat, samimiyat, media tili

Abstract

Mazkur tezisda o‘zbek mediadiskursida kommunikantlar o‘rtasidagi ijtimoiy masofani yuzaga chiqaruvchi va boshqaruvchi lingvomadaniy markerlar pragmalingvistik hamda lingvomadaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Ijtimoiy masofa media matnida faqat mavqega oid munosabat sifatida emas, balki murojaat shakllari, olmoshlar, titul va qarindoshlik nomlari, nutqiy etiket birliklari, modal hamda baholovchi vositalar orqali kodlanadigan kommunikativ kategoriya sifatida talqin etiladi. O‘zbek mediadiskursining milliy-madaniy tabiati, xususan, hurmat, ijtimoiy maqom, yosh va yaqinlikni til vositalari orqali farqlash an’anasi ijtimoiy masofaning verbal ifodasida muhim omil ekani asoslanadi.

References

1. Brown R., Gilman A. The Pronouns of Power and Solidarity // Style in Language. – Cambridge: MIT Press, 1960. – P. 253–276.

2. Brown P., Levinson S. C. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987.

3. Fairclough N. Media Discourse. – London: Edward Arnold, 1995.

4. Amonova B. Ingliz va o‘zbek media diskursida modal vositalarning ishonchlilikni shakllantirishdagi lingvopragmatik xususiyatlari // Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar. – 2026. – 3(8). – B. 267–270.

5. Eshchanova M. Evfemizm tarjimasidagi madaniy implikatsiyalar: o‘zbek va ingliz mediadiskursi misolida // O‘zbekiston: til va madaniyat. Lingvistika. – 2025. – №1. – B. 140–150.

6. Mamatqulova M. A Comparative Analysis of Linguocultural Markers in Uzbek and English Media Discourse: Based on National Cinema Samples // Qo‘qon universiteti xabarnomasi. – 2025. – №16. – B. 34–37.

7. Mo‘minov S. O‘zbek muloqot xulqining ijtimoiy-lisoniy xususiyatlari. – Toshkent: Fan, 2005.

8. Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi tarixi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2002.

9. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2008. – 318 b.

10. Xudoyberganova D. Matnning antroposentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013.

Published

2026-09-10