SKALYAR MAYDONLAR ISHTIROKIDAGI QORA TUYNUKLAR VA YUMRONQOZIQ INLARINING BARQARORLIK TAHLILI

Authors

  • Najibulloxon Shukurulloxon Author
  • Hayotali Begaliyev Author

Keywords:

skalyar-tenzor gravitatsiya, qora tuynuk, yumronqoziq in, radial barqarorlik, chiziqsiz elektrodinamika, S-deformatsiya, samarali potensial, g’alayonlanish

Abstract

Ushbu tezisda skalyar-tenzor gravitatsiyasi doirasida shakllangan asimptotik tekis, sferik simmetrik qora tuynuklar va yumronqoziq inlari (wormholes) yechimlarining radial barqarorligi qat’iy tahlil qilinadi. Skalyar maydonlarning chiziqsiz elektrodinamika (NED) yoki to’g’ridan-to’g’ri egrilik tenzori bilan o’zaro ta’siri Bekenstein’ning klassik "sochsizlik" (no-hair) teoremalarini chetlab o’tish imkonini beradi. Shunga qaramay, olingan regulyar geometriyalar dinamik g’alayonlanishlarga nisbatan turli xil beqarorliklarga moyil bo’lishi mumkin. Vaqtga bog’liq radial monopol () g’alayonlanishlar kiritish orqali to’liq o’zaro bog’langan chiziqli differensial tenglamalar tizimi yagona chegaraviy shartlarga ega bo’lgan Shredinger tipidagi to’lqin tenglamasiga keltirildi. Samarali potensial manfiy qiymat qabul qiladigan sohalar uchun S-deformatsiya (S-deformation) usuli tatbiq etilib, normal holatdagi bog’langan manfiy energiyali holatlarning mavjudligi istisno qilindi.

References

1. Bronnikov K. A., Rubin S. G. Black holes, cosmology and extra dimensions. – World Scientific, 2012.

2. Bronnikov K. A. Scalar-tensor theory and scalar charge // Acta Physica Polonica B. – 2001. – T. 32. – №. 11. – S. 3571-3592.

3. Visser M. Lorentzian wormholes: from Einstein to Hawking. – American Institute of Physics, 1995.

4. Bronnikov K. A. Regular magnetic black holes and monopoles from nonlinear electrodynamics // Physical Review D. – 2001. – T. 63. – №. 4. – S. 044005.

5. Kodama H., Ishibashi A. A master equation for gravitational perturbations of maximally symmetric black holes in higher dimensions // Progress of Theoretical Physics. – 2003. – T. 110. – №. 4. – S. 701-722.

Published

2026-10-08