YER OSTI GAZLASHTIRISH JARAYONIDA GEOMEXANIK VA ISSIQLIK TASIRLARI: NAZARIY O'RGANISH VA ILMIY ASOSLAR
Keywords:
yer osti gazlashtirish (YOG'), geomexanika, issiqlik massasi ko'chishi, termal taranglik, ko'mir qatlami, reaktor zonalari, kon jinslari deformatsiyasi, kon-geologik sharoitlar.Abstract
Ushbu maqolada ko'mir qatlamlarini yer ostida gazlashtirish (YOG') jarayonida yuzaga keladigan geomexanik o'zgarishlar va yuqori haroratli issiqlik maydonlarining tog' jinslariga ta'siri batafsil tahlil qilinadi. YOG' usuli an'anaviy tog'-kon usullariga nisbatan ekologik hamda iqtisodiy jihatdan yuqori samaradorlikka ega bo'lib, chuqur va murakkab kon-geologik sharoitlardagi ko'mir zaxiralaridan foydalanish imkonini beradi. Maqolada reaktor doirasidagi termal taranglik, kon jinslarining deformatsiyalanishi va tog' bosimi qayta taqsimlanishining matematik-fizik modellari ko'rib chiqiladi. APA formatida shakllantirilgan zamonaviy xalqaro va mahalliy adabiyotlar tahlili keltirilgan.References
Bhutto, A. W., Bazmi, A. A., & Harijan, K. (2013). Underground coal gasification: From theoretical orientations to practical applications. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 25, 40-52. https://doi.org/10.1016/j.rser.2013.04.008
Bichrov, A. A., Smirnov, V. G., & Portnov, V. S. (2020). Thermal and geomechanical effects of underground coal gasification on surrounding rock strata. Journal of Mining Science, 56(4), 512-523.
Gao, X., Liu, S., & Wang, Z. (2022). Coupled thermo-hydro-mechanical modeling of roof stability during underground coal gasification. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 150, Article 104988. https://doi.org/10.1016/j.ijrmms.2021.104988
Kaufman, A., & Srikant, A. (2018). Thermal stress evolution and rock failure analysis in UCG cavities. Geotechnical and Geological Engineering, 36(3), 1845-1859.
Najafi, M., Jalali, Z., & Yilmaz, E. (2019). Geomechanical characterization and thermal degradation of rocks exposed to high temperatures in underground gasification. Engineering Geology, 259, Article 105187.
Prabu, V., Jayanthi, S., & Swaminathan, G. (2020). Experimental investigation on thermal properties and structural changes of surrounding rocks in UCG process. Fuel, 262, Article 116520. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2019.116520
Sarikaya, M., & Ozfirat, M. K. (2019). Thermal impact analysis on overburden strata in underground gasification cavities using numerical simulation. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 41(12), 1430-1442.
Yang, D., Saripalli, K. P., & Sereshki, F. (2021). Thermal-mechanical response of coal seams and surrounding rocks in underground coal gasification: A comprehensive review. Energy & Fuels, 35(8), 6412-6430. https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.1c00214
Zahedi, M., Amini, M., & Hosseini, M. (2021). Roof stability and subsidence control in deep underground coal gasification: A geomechanical perspective. Rock Mechanics and Rock Engineering, 54(9), 4821-4839.