YER OSTI GAZLASHTIRISH JARAYONIDA GEOMEXANIK VA ISSIQLIK TASIRLARI: NAZARIY O'RGANISH VA ILMIY ASOSLAR

Authors

  • Saitov Dilshod Toxir o’g’li Author

Keywords:

yer osti gazlashtirish (YOG'), geomexanika, issiqlik massasi ko'chishi, termal taranglik, ko'mir qatlami, reaktor zonalari, kon jinslari deformatsiyasi, kon-geologik sharoitlar.

Abstract

Ushbu maqolada ko'mir qatlamlarini yer ostida gazlashtirish (YOG') jarayonida yuzaga keladigan geomexanik o'zgarishlar va yuqori haroratli issiqlik maydonlarining tog' jinslariga ta'siri batafsil tahlil qilinadi. YOG' usuli an'anaviy tog'-kon usullariga nisbatan ekologik hamda iqtisodiy jihatdan yuqori samaradorlikka ega bo'lib, chuqur va murakkab kon-geologik sharoitlardagi ko'mir zaxiralaridan foydalanish imkonini beradi. Maqolada reaktor doirasidagi termal taranglik, kon jinslarining deformatsiyalanishi va tog' bosimi qayta taqsimlanishining matematik-fizik modellari ko'rib chiqiladi. APA formatida shakllantirilgan zamonaviy xalqaro va mahalliy adabiyotlar tahlili keltirilgan.

References

Bhutto, A. W., Bazmi, A. A., & Harijan, K. (2013). Underground coal gasification: From theoretical orientations to practical applications. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 25, 40-52. https://doi.org/10.1016/j.rser.2013.04.008

Bichrov, A. A., Smirnov, V. G., & Portnov, V. S. (2020). Thermal and geomechanical effects of underground coal gasification on surrounding rock strata. Journal of Mining Science, 56(4), 512-523.

Gao, X., Liu, S., & Wang, Z. (2022). Coupled thermo-hydro-mechanical modeling of roof stability during underground coal gasification. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 150, Article 104988. https://doi.org/10.1016/j.ijrmms.2021.104988

Kaufman, A., & Srikant, A. (2018). Thermal stress evolution and rock failure analysis in UCG cavities. Geotechnical and Geological Engineering, 36(3), 1845-1859.

Najafi, M., Jalali, Z., & Yilmaz, E. (2019). Geomechanical characterization and thermal degradation of rocks exposed to high temperatures in underground gasification. Engineering Geology, 259, Article 105187.

Prabu, V., Jayanthi, S., & Swaminathan, G. (2020). Experimental investigation on thermal properties and structural changes of surrounding rocks in UCG process. Fuel, 262, Article 116520. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2019.116520

Sarikaya, M., & Ozfirat, M. K. (2019). Thermal impact analysis on overburden strata in underground gasification cavities using numerical simulation. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 41(12), 1430-1442.

Yang, D., Saripalli, K. P., & Sereshki, F. (2021). Thermal-mechanical response of coal seams and surrounding rocks in underground coal gasification: A comprehensive review. Energy & Fuels, 35(8), 6412-6430. https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.1c00214

Zahedi, M., Amini, M., & Hosseini, M. (2021). Roof stability and subsidence control in deep underground coal gasification: A geomechanical perspective. Rock Mechanics and Rock Engineering, 54(9), 4821-4839.

Published

2026-10-08