MEHNATGA HAQ TO‘LASH SHAKLLARI VA TIZIMLARINING IQTISODIY MOHIYATI, TASHKIL ETILISHI VA TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Authors

  • XAMZAYEVA FOTIMA Author

Keywords:

mehnatga haq to‘lash, ish haqi, ishbay shakl, vaqtbay shakl, tarif tizimi, tarifsiz tizim, mehnat unumdorligi, moddiy rag‘batlantirish, mukofot, ustama, mehnat munosabatlari, iqtisodiy samaradorlik

Abstract

Mazkur maqolada mehnatga haq to‘lashning iqtisodiy mohiyati, uning shakllari va tizimlari, korxona hamda tashkilotlar faoliyatidagi ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan yoritilgan. Xususan, ishbay va vaqtbay mehnatga haq to‘lash shakllarining o‘ziga xos xususiyatlari, ularning turlari, afzalliklari va kamchiliklari tahlil qilingan. Shuningdek, tarifli va tarifsiz mehnatga haq to‘lash tizimlari, xodimlarni moddiy rag‘batlantirish mexanizmlari hamda ish haqini tashkil etishning huquqiy asoslari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot davomida mehnat unumdorligi, ish sifati, xodimlarning moddiy manfaatdorligi va ish beruvchi manfaatlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ochib berilgan. Maqola yakunida mehnatga haq to‘lash tizimini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi. 2022-yil 28-oktabrdagi O‘RQ-798-son Qonun. – Toshkent, 2022.

2. 8Smith A. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. – London, 1776.

3. Ricardo D. On the Principles of Political Economy and Taxation. – London, 1817.

4. Рофе А.И. Экономика и социология труда: учебник. – Москва: КНОРУС, 2010. – 376 с.

5. Mansurov O.O‘. Ish haqining shakllari va tizimlari // Educational Research in Universal Sciences. – 2023. – 2-jild, 4-son. – B. 1015–1020.

6. Raximov A. Mehnatga haq to‘lashning mohiyati va ularni hisobga olishning asosiy vazifalari // Green Economy and Development. – 2026.

7. Mehnat iqtisodiyoti. O‘quv qo‘llanma. – Mehnatga haq to‘lash tizimlari va ularning tasnifi bo‘yicha materiallar.

8. O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – https://lex.uz

9. ZiyoNET ta’lim portali. – https://ziyonet.uz

Published

2026-11-09