КОРХОНАЛАРДА ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ҚУВВАТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ СТРАТЕГИЯЛАРИ
Keywords:
ишлаб, чиқариш, фойдаланиш, мавжуд, қувватлардан, қувватларидан, билан, саноат, технологик, иқтисодийAbstract
Мақолада интеллектуал иқтисодиёт шаклланиши шароитида саноат корхоналарининг ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш масалалари тадқиқ этилган. Замонавий корхоналарда мавжуд ишлаб чиқариш қувватларидан тўлиқ ва мутаносиб фойдаланмаслик маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмининг чекланиши, доимий харажатларнинг ортиши, ускуналарнинг бекор туриб қолиши ва корхонанинг иқтисодий натижадорлиги пасайишига олиб келиши асосланган. Тадқиқотда ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш самарадорлигига таъсир этувчи асосий омиллар тизимлаштирилиб, уларни стратегик бошқаришнинг комплекс ёндашуви таклиф этилган. Корхона қувватларидан фойдаланишни баҳолашда қувватдан фойдаланиш коэффициенти, ускуналарнинг ишлаш даражаси, бекор туриб қолиш вақти, ишлаб чиқариш ҳажми, меҳнат унумдорлиги ва ресурслардан фойдаланиш кўрсаткичларини ўзаро боғлиқ ҳолда таҳлил қилиш зарурлиги асосланган. Кашқадарё вилояти саноат корхоналари мисолида ишлаб чиқариш қувватларидан самарасиз фойдаланишнинг ташкилий, технологик ва бошқарув омиллари таҳлил қилинган. Тадқиқот натижалари ишлаб чиқариш қувватларини стратегик режалаштириш, қувватларни юклашни оптималлаштириш, ускуналардан фойдаланиш интизомини кучайтириш ва ишлаб чиқариш жараёнларини мувофиқлаштириш орқали корхона иқтисодий самарадорлигини ошириш имкониятлари мавжудлигини кўрсатади.References
1. Аликулов М. Ғ. Разработка стратегии управления предприятиями в
условиях интеллектуальной экономики (на примере предприятий
Кашкадарьинской области): автореф. дис. … доктора философии (PhD) по
экон. наукам: 08.00.12. – Карши, 2026. – 55 с.
2. Аликулов М. Ғ. AIM Lean O‘zbekistonda korxonalarning innovatsion
rivojlanishining drayveri sifatida // Innovatsion iqtisodiyot. – 2025. – № 4.
3. Аликулов М. Ғ. Роль Lean Management и AIM LEAN в повышении
цифровой зрелости и конкурентоспособности предприятий Узбекистана //
Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2025. – № 4.
4. Аликулов М. Ғ. Ключевые индикаторы эффективности производства
в цифровой экономике: теоретико-методологические ориентиры и
практический контекст Узбекистана // Scientific Exploration and Research and
International Scientific Journal. – 2025. – Vol. 5. – No. 1.
5. Аликулов М. Ғ. Implementing AIM Lean Management to Reduce
Operational Losses and Enhance KPI Transparency // American Journal of Social
and Humanitarian Research. – 2026. – Vol. 7. – No. 1.
6. Womack J. P., Jones D. T. Lean Thinking: Banish Waste and Create
Wealth in Your Corporation. – New York: Free Press, 2003. – 396 p.
7. Slack N., Brandon-Jones A. Operations Management. – Pearson
Education.
8. Heizer J., Render B., Munson C. Operations Management: Sustainability
and Supply Chain Management. – Pearson.
9. Porter M. E. Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior
Performance. – New York: Free Press, 1985.
10. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Рақамли Ўзбекистон –
2030» стратегиясини тасдиқлаш ва уни самарали амалга ошириш чоратадбирлари тўғрисида»ги 2020 йил 5 октябрдаги ПФ-6079-сон Фармони.