OʻZBEK TILIDA SOʻZ TURKUMLARARO KOʻCHISH HODISASI VA UNING GRAMMATIK XUSUSIYATLARI

Authors

  • Maxmayusupova Mashhura Farxod qizi Author

Keywords:

soʻz turkumlari, koʻchish, transpozitsiya, konversiya, leksikalizatsiya, otlashish, sifatlashish, olmoshlashish, ravishlashish, grammatik maʼno, sintaktik vazifa

Abstract

Maqolada oʻzbek tilida soʻz turkumlararo koʻchish hodisasining mohiyati, yuzaga kelish omillari va grammatik koʻrinishlari yoritiladi. Soʻzning bir turkumga mansub boʻlgan holda boshqa turkum vazifasida qoʻllanishi bilan uning til tizimida yangi leksik-grammatik birlik sifatida shakllanishi farqlanadi. Tahlilda otlashish, sifatlashish, olmoshlashish, ravishlashish hamda mustaqil soʻzlarning yordamchi soʻzlar va modal birliklar vazifasiga oʻtishi misollar asosida koʻrib chiqiladi. Shuningdek, koʻchishni affiksal soʻz yasalishi, oddiy sintaktik vazifalanish va leksikalizatsiyadan farqlash mezonlari koʻrsatiladi.

References

1. Sayfullayeva R.R., Mengliyev B.R., Raupova L.R., Qurbonova M.M., Abuzalova M.Q., Yoʻldosheva D.N. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. — Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2020. — 460 b. (47-§, 194–195-betlar).

2. Oʻzbek tilining taʼlimiy korpusi. "Soʻz turkumlari koʻchishi (transpozitsiya)" boʻlimi. URL: https://uzschoolcorpara.uz/uz/Dictionary?q=turkum (murojaat sanasi: 12.11.2026).

3. Karimov Sh.D. Tilshunoslikda soʻzlarning turkumdan turkumga koʻchishining talqini va nomlanishi // Buxoro davlat universiteti ilmiy axboroti. — 2025. — 12(3). — B. 64–69.

Published

2026-11-14